25
Tue, Apr

ጋዜጣዊ መግለጺ
Typography

20 ሰነ፡ ንናጽነትን ሓርነትን ህዝቢ ኤርትራ ንዝተኸፍለ ክቡር ዋጋ ሰማእታትና እንዝክረላ መዓልቲ ኮይና ክትበዓል ካብ እንጅምር፡ እንሆ 25 ዓመታት ኮይኑ። ስርዓት ህግሓኤ/ህግደፍ ድማ ማዕረ ዕድሚኡ፡ ነዞም ክቡር ዋጋ ሓርነትና ዝተበጀው ምዑታት ጀጋኑ እናኣልዓለ፡ ንክቡር መስዋእቶም ከራኽስ፤ ነቲ “ ዓወት ንሓፋሽ” እናበሉ ዝሓለፍሉ ሕድሮም ክጥለምን ብመስዋእቶም ክሽቅጥን ዝሓለፈን 25 ዓመታት ኮይነን ኣለዋ።

ኣብዚ እዋን’ዚ፡ ንብሩራዊ እዮቤልዩ ሃገራዊ መዓልቲ ሰማእታትና 20 ሰነ፡ ንመበል 25 ዓመት እነብዕለሉ ዘለና ዕለት፡ ንድሕሪት ምልስ ኢልና ከነስተብህለሉን ክነዛኻኽሮን እንደልዮ ጉዳይ ኣሎ። ዝኽሪ ሰማእታትና 20-ሰነ፡ ንመጀመርያ መዓልቲ ክዝከር እንከሎ (ብ1991)፡ እቲ ርእሰ-ፋሽስቲ ኢሰያስ ኣፈወርቂ ዘማሓላለፎ መልእኽቲ ከነዘኻኽር ከኣ ንፈቱ። ብኢሰያስን ውድቡ ህግሓኤ/ህግደፍን እትምራሕ ኤርትራ፡ ከመይ ዝኣመሰለት ሲኦል ዜጋታታ ክትከውን ምዃና ብእውጅ ዝነገረሉ ዕለት’ዩ ነይሩ። ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ሰብኣውን ደሞክራስያውን መሰሎም ዝሓስረሉን ዝዋረደሉን፤ መጻኢ ምዕባሌኦም ዝኾለፈሉን ብድኽነትን ድሕረትን ዝግረፉሉን፤ ናይ ሰላምን ቅሳነትን ዕድሎም ዝጽልምተሉን፡ ሃገር ዝርምስ ኣዋጅ’ዩ ነይሩ። “ካብ ሎም ንዳሓር ብስም ውድባት ሓሸውየ ኣይፍቀድን’ዩ፡ ከም ከቢድ ገበን’ዩ ዝቑጸር፡ ምስኡ ዝህልወና ፖለቲካ ናይ ኲናት ፖለቲካ’ዩ ዝኸውን።” ክብል’ዩ ኣዊጁ። ንህዝብን ሃገርን ኤርትራ፡ ኢሰያስ ኣፍወርቂ፣ ዉድቡ ህግሓኤ/ህግደፍን መንግስቲ ህግደፍን፡ ሓደን ሰለስተን ኮይኖም እናተባራረዩ ኣሰልክዮም ክቐትልዎም ምዃኖም ዘግሃድሉ መዓልቲ’ዩ ነይሩ። መጻኢ ሂወት ኤርትራን ህዝባን፡ ውልቀ-መላኺ ኢሰያስ፣ ውድቡ ህግደፍን ስርዓቱን ዓቂኖም ካብ ዝሃብዎም ኣረኣእያ ወጻኢ ክሕስቡን ክገብሩን ዘይፈቅድ ስርዓት ተጠምጢምዎም ምንባሩ ዘግሃደ’ዩ ነይሩ። እቲ ኣራዊታዊ መራሒ፣ ውድቡን ስርዓቱን ዓቂኖም ካብ ዝሃቡኻ ወጻኢ ምሕሳብን ምኳንን ከኣ፡ ከም ከቢድ ገበን ተቖጺሩ ዘቕጽዕ፣ ዘቕትል፣ ዘእስርን፣ ዘሰውርን ምኳኑ ዘግሃደ፡ ብሓውን ዓረርን ክደቁሶምን ምዃኑ ዘመስከረ ኣዋጅ’ዩ ነይሩ። ስርዓት ህግደፍ’ምበኣር፡ እቲ ሽዕኡ (ብጊሓቱ 1991)፡ ወርሒ ኣብ ዘይመልአ ድሕሪ ናጽነት ኤርትራ ዝነቀወ ዝብኢ ምንባሩ ንምስትብሃል ክጠቅም’ዩ።

እቲ ሓለቓ ሸፋቱ መራሕን ዉድቡ ህግሓኤ/ህግደፍን፡ ብእኡ ጥራሕ’ውን ኣይተሓጽሩን። ካብ ማዓልቲ ናጽነት (ግንቦት 1991) ልክዕ ድሕሪ 6 ወርሒ፡ ንዘዝቦቖለ መንእሰይ ኤርትራ ኣብ ማሕዩር ሃገራዊ ኣገልግሎትን ሜዳ ሳዋን ኣእትዩ፡ ካብ ኩሎም ፖለቲካውን ማሕበራውን ክብርታቱ መናኒሁ፡ ልኡም ወለዶ ንምፍጣር ክብል ዝኣወጆ ኣዋጅ ሃገራዊ ዕንወት’ውን፡ ሕዳር 1991’ዩ ኣውጁ ከተግብር ጸኒሑን ዘሎን። እቲ ኣንጊሁ ዝነቀወ መራሒ፣ ውድቡን ስርዓቱን ብእኡ ጥራሕ’ዉን ኣየብቅዐን። ኣብ ድሮ ረፈረንደም፡ ንሕቶ ብሄራዊ ብዙሑነት ኤርትራ ኣመልኪቱ ክምልሶ እንከሎ “ኣብ ኤርትራ 9 ናይ ቋንቋ ጉጅለታት’ምበር ብሄራት የለዋን” ክብል ብምእዋጅ፡ “ብመሰረት ብሄር ዝኾነ ፖለቲካዊ ሕቶ ዘልዓለ ከኣ ወንጀለኛ’ዩ፣ ትሕቲ ሃገራዊ’ዩ፡ ናይ ኲናት ፖለቲካ’ዩ’’ ክብል ናይ ኲናትን ዕንወትን ነጋሪት’ዩ ደሲቑ። ብግብሪ ከኣ፡ ህልም ዝበለ ጸረ-ስሙር ቀጻልነትን ሓድነትን ኤርትራን ህዝባን ምኳኑ ኣግሂዱ።

ዝኸበርኩም ምዑታት ተቓለስቲ ህዝብታት ኤርትራ

እዚ ኣንጊሁ ዝነቀወ ኣራዊት ስርዓት ህግደፍ’ዩ’ምበኣር ኣብ’ዚ ዝሓለፈ 25 ዓመታት፡ ቀጥቂጡን ኣንቀጥቂጡን ክገዝእ ዝጸንሐን ዘሎን። ንህዝብን ሃገርን ኤርትራ ከኽፍሎም ዝጸንሐን ዘሎን ዘስካሕክሕ ዋጋ ድማ፡ ተመክሮ’ዞም ዝሓለፉ 25 ናይ ናጽነት ዓመታት ዝምስክርዎ’ዩ። እቲ ጸረ-ሰብኣዊ ፍጡር ተግባራቱ ከኣ፡ ብ13 ሓምለ 1993፡ ኣብ ልዕሊ’ቶም ፍርቂ ኣካሎም ዋጋ ሓርነት ዝኸፈሉን ቅርሲ ናጽነትና ዝኾኑን ኣካለ ስንኩላን ዝወሰዶ ዘስካሕክሕ እረሜናዊ ጭፍጨፋ ድማ’ዩ ጀሚርዎ። ስርዓት ህግደፍ ኣንጊሁ ኣብ ከም’ዚ ዝኣመሰለ ፋሽስታዊ ተግባር ክወፍር እንከሎ፡ ዕላምኡ ፍሉጥ’ዩ ነይሩ። ንሱ ከኣ ንህዝብታትና ኣጃጅዩን ኣርዒዱን፡ ንቡር ብዘይብሉ ኣገባብ ክገዝኦም ምዃኑ ንምርኣይ ዝዓለመ’ዩ ነይሩ። እንሆ ከኣ ንሰብኣውን ፖለቲካውን ክብርታት ህዝብና ኣሕሲሩን ኣዋሪዱን ክገዝእ ጸኒሑን ኣሎን። ብዘይ ሕግን ድግን፡ ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ኣብ ወለንታ ውሑዳት ገዛእቲ ክነብሩ ጥራሕ ዘይኮኑ፡ ከም ብሕታዊ ንብረት ኢሰያስን ጉጅልኡን ተራእዮም፡ መሰረታዊ ናይ ምንባር መሰሎም’ውን ተሓዲጎም ይርከቡ። ስዉኣትና ንዝተበጀውሉ ሓርነታዊ ጸረ-መግዛእቲ ዕላማታት ጠሊሙ፡ እቶም ተቓሊስና ዝሰዓርናዮም ገዛእቲ ይገብርዎ ካብ ዝነበሩ ነውርታት ዝኸፍእ ሕሰም ከውርድ ከኣ ጸኒሑን ኣሎን። ከም ሳዕቤኑ ድማ፡ ከካይዶም ኣብ ዝጸንሐ ጭፍጨፋ፣ ኲናትን ትምክሕተኛ ወራራትን፤ ኣብ ህዝብታትና ብዘኸተሎ ምዝንባልን ዘስካሕክሕ ስደትን፤ ብክፍጽሞ ዝጸንሐ ማእሰርትን ምስዋርን፤ ክሳብ ምብታን

ናይታ መሰረታዊ ኣሃዱ ሃገርነት ዝኾነት ስድራ ቤት ኣኸቲሉ ኣሎ። ኣብ’ቲ ጸረ-ባዕዳዊ መግዛእቲ ናይ 30 ዓመታት ቃልሲ ካብ ዝተኸፍለ ዋጋ ንላዕሊ፡ ኣብ’ዚ ዝሓለፈ 25 ናይ ናጽነት ዓመታት ዝተኸፍለ መስዋእትን ብርሰትን ክዛይድ ገይርዎ ኣሎ። ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ከኣ፡ ከም ህዝብን ሃገርን’ውን ቀጻልነትና ናብ ሓደጋ ክወድቕን ከቢድ ናይ ብርሰት ሓደጋ ከንጻላልውን ዝገበረ ቁጽሪ ሓደ ደመኛ ጸላኢ ህዝቢ ኤርትራ ምዃኑ ተጋሂዱ ኣሎ። እዚ ሓቂ’ዚ ከኣ ዓለም’ውን ‘’ኤርትራ፡ ገበን ኣብ ልዕሊ ሰብኣውነት ዝፍጸመላ ዘሎ ሃገር’ያ’’ ክትብል ምስክርነታት እትህበሉ ዘላ ሕሱም እዋን በጺሕና ኣሎና። ስለ’ዚ ሎሚ፡ ነቶም ኣብ ጸረ- ባዕዳዊ መግዛእቲ ናይ 30 ዓመታት ቃልስን፡ ኣብ’ዚ ዝሓለፈ 25 ናይ ናጽነት ዓመታት መንግስቲ

ህግደፍ ዘክፈለናን ሰማእታትና ክንዝክር እንከለና፡-

1) ንህዝብን ሃገርን ኤርትራ ካብ ስርዓት ህግደፍ ዝኸፍእ፡ ንልኡላዊ ክብረቶም ዘሕሰረን ዘዋረደን ጸላኢ ከምዘየሎ ክንግንዘብ የድልይ።

2) እዚ እንዝክሮ ዘለና ክቡር ዕለት 20-ሰነ መዓልቲ ሰማእታትና፡ ነቶም ጠላማት መራሕቲ ህግደፍ ዘይምልከቶም፤ ንይምሰል

እንተዘኪሮሞ’ውን፡ ነቲ ዝተረፈ ህዝብና ክሳብ ዝጽንቀቐ ንምብራሱ ዓሊሞም ክሕንሕንሉ ዝውዕሉ ዕለት ምዃኑ’ዩ። እዚ ክቡር ዕለት’ዚ ንዓታቶም ነቶም ደመኛታት ጸላእትና ገዛእቲ መንግስቲ ህግደፍ ኣይብጽሖምን’ዩ። እዚ ክቡር ዕለት’ዚ፡ ናይ’ቶም ደለይቲ ፍትሕን ለውጥን ውጹዓት ህዝብታት ኤርትራ ምዃኑ ምግንዛብ የድልይ።

3) ህዝቢ ኤርትራ ነዛ ክብርቲ ዕለት ክዝክራ እንኮሎ ከኣ፡ ዝሓለፎ ተመክሮ ብግቡእ ገምጊሙ፡ ብመራሕቲ ህግደፍ ንዝተኾልፈን ዝተጠልመን ሕድሪ ሰማእታትና፡ ኣብ ልዕሊ ዑና መቓብር ስርዓት ህግደፍ ንክዕንብብ፡ ናይ ቃልስን ጽንዓትን ቃልና እንሕድሰላ ዕለት ክትከውን ይግባእ ንብል። ብንቑሕ፣ ውዱብን ዕጥቑን ቃልሲና፡ ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ስርዓት ብምትካል፡ ንሰማእታትና ንምድባስ ቃል እንኣትወላ ዕለት’ያ።

4) ኣብ ወጻኢ ዝርከቡ ደለይቲ ፍትሒ ህዝቢ ኤርትራ፡ ነቲ ብመርማሪት ኮምሽን ዝቐረበ ጸብጻብ ደገፋ ንምስማዕ ን23 ሰነ 2016 ኣብ ጀኔቫን ኣብ ኩሉ ኩርናዓት ዓለምን ሰላማዊ ሰልፊ ንምክያድ ቆጸራ ተታሒዙ ኣሎ። ናይ’ዚ ሰለማዊ ሰልፊ’ዚ ረዚን ትርጉም ብግቡእ ብምርዳእ ብሓደ ወገን፡ ነቲ ኣብ ምንጋጋ ኣራዊት ስርዓት ህግደፍ ዝነብር ዘሎን ልሳኑ ዝተለጉመን ዉጹዕ ህዝብና’ዉን ድምጹ እነስማዓሉ መዓልቲ ምዃኑ ብምግንዛብ ሓላፍነታዊ ምላሽ ክንህብ ከምዝግባእ ምግንዛብ የድሊ።

5) ስርዓት ህግደፍ ካብ’ቲ ጸረ-ሰላም ባህርያቱ ብምብጋስ፡ ኣብ’ዚ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ልዕሊ ኢትዮጵያ ኲናት ክጽሕትርን ግብረ- ሽበራዊ ተግባራት ክፍጽምን ጸኒሑ ኣሎ። ነቶም ዝተረፉ ግዱዳትን ጭቁናትን ወተሃደራት ደቂ ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣብ ዘይውክሎም ኲናት ከብርሶም ድማ ይርከብ። እዚ ህግደፍ ዘካይዶ ዘሎ ቀቢጸ-ተስፋዊ ኲናት’ዚ፡ ንህዝብን ሃገርን ኤርትራ ተተርኢስዎም ንክዓርብ ዕሊሙ ዘካይዱ ዘሎ ኲናት ምዃኑ ብምስትውዓል፡ ኣምሪርና ክንኩኑኖን ክንቃሎሶን ከኣ ይግባእ። እዚ ንልእላዊ ክብረት ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ኣሕሲሩን ኣዋሪዱን ዝገዝእ ዘሎ ስርዓት ህግደፍ፡ ብስም ‘’ልኡላውነት’’ ንዝግዕሮ ሓሶታት ንንፋስ ሂብና ከነቃልዖ ከኣ መድረኽ ይሓተና ምህላው ምግንዛብ የድልይ ንብል።

ውድብና ኤርትራዊ ስምረት ንደሞክራስያዊ ለውጢ (ኤስደለ)፡ ነዞም መድረኻዊ ዕማማት’ዚኣቶም ንምፍጻም ኣብ ዝካየድ ህዝባዊ ቃልሲ፡ ወትሩን ኣብ ቅድሚት ተሰሊፉን ካብኡ ዝጥለብ ዘበለ ኩሉ ንክገብር ድልዊ ምህላው ከኣ፡ በዚ ታሪኻዊ ኣጋጣሚ ከረጋግጽ ይፈቱ።

20 ሰነ መዓልቲ ሰማእታትና፡ ሕድሪ ስውኣትና ንምፍጻም ናይ ቃልስን

ጽንዓትን ቃልና እንሕድሰላ መዓልቲ’ያ!!

ክብርን ሞጐስን ንጀጋኑ ሰማእታትና!!

ቤት ጽሕፈት ዜናን ባህልን ኤስደለ

19 ሰነ 2016