19
Thu, Oct

ጽሑፋት/ርእይቶ
Typography

ወድዓዊ ስግኣት ህዝብና ነዳምጽ ተጠርኒፍና ገባቲ ፋሺሽቲ ህግደፍ ንጽረግ

ንልዕሊ ሓደ ፍርቂ ዘመን ብኲናትን ህውከትን ዝላደየ ብዱል ሕብረተሰብ ፣ ገናውን ብቐጻሊ ብጨካን ፋሺስታዊመግዛእቲ ህግደፍ እናተዳህኸ ኣብመሪርን ሕሱምመነባብሮ ዝሳቐ ዘሎ ህዝብና እዋኑ ሎሚ ኤርትራዊ ኣብ ዘለኻ ሃሊኻ ብሓፈሻ ፣ ተቓወምቲ ሓይልታትን ደላይቲ ፍትሕን ድማብፍላይ ወድዓዊ ስግኣት ህዝብና ብዕቱብ ኣዳሚጽና ፣ ቅልጽምና ኣጣሚርና ኣሎናልካ ክንብሎ ጊዜ ዘይህብ ህጹጽ ታሪኻዊ ሓላፍነት’ዩ።

ካብ ሕሉፍ ኣሉታዊ ተሞክሮና ተማሂርና ሓዲሽምዕራፍ ስኒትንምክብባርን ተጻዋርነትን ከፊትና ህዝብናን ሃገርናን ነድሕን።

ሎሚካብጫፍ ናብጫፍ ሃገርናጨካን ፋሽሽታዊመግዛእቲ ህግደፍንመሓውራቱን ዘይበጽሖን ዘየስካሕኮሖን ስድራ- ቤት፡ ኣውራጃ ፡ ሃይማኖት፡ ብሄር፡ ጾታ ወዘተ… የሎን። ኣብ ትሕቲጨካን ኣረሜናዊ ስርዓት ህግደፍ ኰይኑ ህዝብና ዘሕልፎ ዘሎ ስቓይ ሕርሕራይ ጌርና ንፈልጦ ኢና። ኣብ ዉሽጢሃገር ኩሉ ዓይነትመሰላቱ ተነፊጉ ግዳይ ጥምየትንሞትንኰይኑ ኣፉ ተሎጒሙኣብ ትሕቲ ራዕድን ፍርሕን ይነብር ኣሎ። ብኣሻሓት ኣብ ፈቐዶ ቤትማእሰርቲ ብዘይ ሓደ ገበን ዝበልን ግዳይ ዘይንቡርሞት ኰይኑ ዝጠፍእን መብዛሕትና ንፈልጦ ሓቂ’ዩ። እቲ ሃገር ጸልሚታቶ ሂወቱ ተስፋ ዝሰኣነላውጹዕ ወለዶ እግረይ ኣውጽእኒ ኢሉ ሃጽ ኢሉ ክጠፍእ ዝመረጸ እነሆ ብተኻታታሊ ኣብ ባሕሪ ብጃምላ ክጸንት ንዕዘቦ ኣሎና። ገሊኡ ድማብነጋዶ ደቂ ሰባት ጅሆ ተታሒዙ ክበሳበስ ክቕተል ንሪኦን በብወገና’ውን ዝበጽሓና ሽግርኰይኑ ነፍስ-ወከፍና በብድመስለና ሓወይ ሓፍተይ ቤተ ሰበይ ዘመደይ ወዘተ.. እናበልናውልቃዊ ፍታሕ ከነናዲ ጸለቕ ወይ ገንዘብ( Ransom) በሻሓት ክንከፍል ተገዲድና ኢና።

እዚ ኩሉ ህዝብና ዘሕልፎ ዘሎ ሽግር ትማሊ ህግደፍ ሃገርምስ ሓዘ ዝተኸሰተ ኣይኮነን ፣ ግጉይ ኣከያይዳ ሰውራና ዝወለዶ ሽግርኰይኑ ብዓቢ ተርኡ ለባምመሪሕ ስለ ዝሰኣናዩ። ኣብ ህዝባዊ ንቕሓትን ብስለትን  ዘይተሰረተ ፣ ብቑዕን ለባምን ሓያል ደሞክራስያዊመሪሕ ዘይወነነ ቃልሲመሳርሒድሕረትን ጽበትን ትምክሕትን ክኸውን ባህሪያዊ’ዩ። ኤርትራዊ ቃልሲ’ውን

እዚ ኩሉ ህዝብና ዘሕልፎ ዘሎ ሽግር ትማሊ ህግደፍ ሃገርምስ ሓዘ ዝተኸሰተ ኣይኮነን ፣ ግጉይ ኣከያይዳ ሰውራና ዝወለዶ ሽግርኰይኑ ብዓቢ ተርኡ ለባምመሪሕ ስለ ዝሰኣናዩ። ኣብ ህዝባዊ ንቕሓትን ብስለትን ዘይተሰረተ ፣ ብቑዕን ለባምን ሓያል ደሞክራስያዊመሪሕ ዘይወነነ ቃልሲመሳርሒድሕረትን ጽበትን ትምክሕትን ክኸውን ባህሪያዊ’ዩ። ኤርትራዊ ቃልሲ’ውን ካብ ዝብገስ ጀሚሩ ዝተኸተሎን ገናውን ዝኸዶ ዘሎን ካብዚ ዝፍለ ኣይኮነን። ሰውራና ህዝቢ ወዲቡን ኣንቂሑን ነጻ ኣተሓሳስባ ከነማዕብል ኪንዲ ዝገብር (Empowerment) ፣ ብኣንጻሩ ኣብመንጎና ብጽልእን ( Resentment) ዘይምትእምማንንመልሚሉና። እነሆ ድማብፋሺስታዊ ጉጅለ ህግደፍ ሓምድ ድፋጫና እናሰቴና ናብመንገዲ ጥፍኣት እናኣምራሕና ተበታቲና በበይንና ክንጐዪ ንርከብ። በብውልቀና እዚ ሰሪሔ ምስ እገለ ተራኺበ እናበልካ ኣብምውድዳር ንዋፈር። ሓንቲመዓልቲውን ትኹን ሓቢርና እዚ ጌርና ፡ ኣብ ልዕሊ ፋሺስታዊ ጸላኢና ህግደፍ ሓቢርና ኣጥቂዕና ወዘተ.. ዝብሉ ተግባራት ንህዝብና ኣብ ጎንና ከዕስሎ ዝኽእል ርኡይ ስርሓት ኣይገበርናን። ሕድሕድ ክንካሰስ ክንበላላዕ ቅቡል ባህሊ ቃልስና ጌርና ወሲድናዮ ። ህግደፍ እዚ ሰሪሑእዚ ገበረ እናበልና ኣብቲ ንሱ ዝደልዮ ኣጀንዳ ወርቃዊ ጊዜና ከነባኽን ንውዕል ኣሎና። ህዝብና የለዉን ተቓወምቲ እናበለ ንዒቑና ካባና ተስፋ ቈሪጹመሪሕ ከናዲ በብመንገዱ ይዋፈር ኣሎ።

ንምንታይ እዩ ህዝብና እዚ ኩሉ ኣደራዕን ስቓይን እናሕለፈ ፡ ደቁ ፈቐዶምድረበዳን ባሕርን እናጠፍኡ ፣ ኣብ ውሽጢሃገርመሬቱ ንብረቱውላዱ ተሓዲጉ ግዳይ ጥሜትንሞትንኰይኑ ክነሱ ኣንጻር ፋሺሽታዊ ገባቲ ህግደፍ ክለዓል ዘይከኣለ ፣ ዝሪኦ ዘማዕድዎ ተስፋ ዘንብረሉ ዝተኣማመነሉ ለባምን ሓያልንመሪሕ ስለ ዝሰእነ’ዩ። ብቱን ኣተሃላልዋ ተቓወምቲ ሓይልታት ስለዘስገኦ’ዩ።

ከምኡ’ውን እቲ ንዓመታት ጅሆ ተታሒዙ ኣብ ትሕቲመወዳእታ ዘይብሉ ወታሃደራዊ ባርነት ተጸሚዱ ትርጉምሂወት ዝተሓርሞተካኢ ወለዶ ብረት ደርቢዩ ክሃድምእምበር ተቓውምኡ ከርኢ ኣይከኣለን ፣ ኣብ ትሕቲ ሕሱምፍርሕን ራዕድን ተጸሚዱ ሕድሕዱ ከምዘይትኣማመን ተጌሩ ስለ ዝተመልመለ’ዩ። ዘድሕኖ ሓያልመሪሕ ስለ ዝሰኣነ ድማእዩ።

“ኣሓስምስ ሓራዲኤንማይ ይሰትያ” ድዩ ዝብሃል እቲ ዕድል ረኺቡ ካብመጋጋ ሕግደፍ ዘምለጠ መብዛሕትኡ ኣብ ዓዲ ሰላምኣትዩመዕቈቢምስ ረኸበ ተመሊሱምስ ጃንዳ ህግደፍ ከሻሩ ክዕረቕ ኣብ ህግደፍ ዘዋደዶ ዳንኬራን ጓይላን ከይዱ ከውደኽድኽ ገንዘቡ ከጥፍእ ዕድመስልጣንጨካን ስርዓት ኣብ ምንዋሕ ተርኡ ክጻወት ( Identifying with their tormentors who hold them with contempt) ኣብ ኩሉ ኩርናዓት ዓለምና ንርእዮ ኣሎና ፤ ፋሺሽታዊ ህግደፍ ቀደምክርዳድ ወለዶ፡ማዳ ሃገር እናበለ ብዓይኒ ንዕቀትን ብደዐእን እናካፍኤ ይኸይድ ኔሩ ፣ ጽንሕ ኢሉ ድማእዚ ሎኽሞኛመታለሊ ኤርትራዊ ኣብ ዝኸደ ከይዱ ዓዱ ኣይክሕድን’ዩ እናበለ ይምድር ናይ ጣዕሳ ወረቐት ስለ ዝመልኡ ገንዘብ ስለ ዝመወልዎ። መሰረታዊ ሽግር ግንመናእሰያትና ወዲቡ ኣንቂሑጸረ ፋሺሽታዊ ጉጅለ ህግደፍንመሓውራቱን ዘቃልሶ ጥርኑፍ ሓያል ደሞክራሲያዊዉድብ ስለ ዘይረኸበ እዩ።

ሕጂውን እዚ ኣብ ፈቐዶ ስደት ዝርከብ ህዝብናመብዛሕቱ ኣማዕድዩ ክዕዘብ ዝመረጸ ፣ ኣብ ኩሉ ማሕበራዊ ፖለቲካዊ ሃይማኖታዊ ቀቢላዊ ወዘተ.. ትካላቱ ተፋላልዩ ፣ማሕበራዊ ሰረቱ ተበታቲኹሕድሕድ ምክብባር ተነፋፊጉ በብጽበቱ ዝጓዓዝ ዘሎ ህዝቢ’ዩ። ኣሉታዊ ኣዕናዊ ኣመራርሓ ሰውራና ዝወለዶ ከቢድ ጸገምዩ። ኝሕና ንመርሓካ ንሕና ንፈልጠልካ እናበሉ ኣብ ተሃላላኺቃልሲ ኣዋፊሮምና ገናውን ይብሉና ኣለዉ። ሕጂውን ጸቢብ ሃይማኖታውን ቀቢላውን ወገናውን ትምክሕታውን ኣከያይዳና ህዝቢ ዘድሕን ሃገር ዘውሕስ ኣይኮነን ፣ ናብ ህግደፋዊመንገዲ ጥፍኣት ዘምርሕዩ።

ሕሉፍ ታሪኽ ከምዝምህረና ብገዛእቲ ሓይልታት ኣብ ልዕሊ ደቂ ሰባት ዝወርድ ግፍዕን ሕሱምወጽዓን ጭቆናን ወይ ብጽቡቕ ወይ ብሕማቕመወዳእታ ወይመዛዘሚኣለዎ ፣ ሓፋሽ ትዕግስቱ ዝውድኣሉ ሰዓት ኣሎ ፤ ኤርትራዊ ግፍዒውን ቀሪቡዩ ክውዳእ። ዕርበት ፋሺሽታዊ ጉጅለ ህግደፍንመሓውራቱን ተቓሪቡ’ዩ ። ባዕሉ ብዝፈጠሮዉሽጣውን ግዳማውን ቅልውላውናብዉድቀቱ የምርሖ ኣሎ። ብጽቡቕ ክውዳእ ናይ ኩላትና ደለይቲ ፍትሕን ተቓወምቲ ሓይልታትን ከቢድ ታሪኻዊ ሓላፍነት’ዩ።

ስለዚ ተቓውምቲ ሓይልታት ኣብ ክንዲመፈላለዪመናድቕ ሰሪሕና ንነጻጸግ ድልድል ሰሪሕና ንቀራረብ። ኣብ ክንዲ በዳልን ተበዳልን እናበልና ህዝቢ ንፈላሊ ህዝቢ ኤርትራ ኩሉ ብዱልምዃኑ ብዕቱብ ክንምህር ከነቃራርብ ሓቢርና ጸላኢና ክንጸርግ ስግኣትን ፍርሕን ህዝብና ከነዳምጽ ንፈትን። እቲ ናይመወዳእታ ውሳኔ ህዝቢ’ዩ ዋንኡ።

ኣንታ ንሕና ንሱ እናበልካ ኣብ ወጽዓ ህዝብኻምስ ህግደፍ ተሓባባሪኰንካ ንዓመታት ዝኸድካ ሎሚ ብጋህዲ ህግደፍ ጸላኢኻ’ምበር ፈታዊኻ ወዲ ዓድኻ ሓላይኻ ከምዘይኮነ ትዕዘቦ ኣሎኻ። ደመኛ ጸላኢ ህዝቢ ኤርትራ እዩ።ምስ ደለይቲ ፍትሒወግን ህዝብኻ ኣድሕን።

ኣብመደምደምታ ዘይውዳእ ሽግር የሎን፣ ነባሪ ህዝቢ’ምበር ነባሪ ስርዓት’ውን የሎን። ኩላትና ዉድባት ፡ ሲቪክማሕበራትምሁራት ደለይቲ ፍትሒብጠቕላላ ኣብ ሓደመኣዲ ፅላል ተጠርኒፍና ህዝብና ነድሕን። 

ኣብዚ ፈታኒ ወሳኒመድረኽ’ዚ ስነ-ኣእምራዊ ብስለትን ልቦናን ጌርና በብፖለቲካዊ እምነታትና ኣብ ሓደ ተጠርኒፍና ደመኛ ጸላኢ ህዝቢ ኤርትራ ንወግን ፣ ወድዓዊ ስክፍታታትን ስግኣትን ህዝብና ብዑቱብ ነዳምጽ።

 

ብዱል ኣይድቅስንዩ ከይተካሕሰ

ደምንጹህ ኣይነቅጽንዩ ከይተደበሰ

ሽግርና ንእለዮ ብእዋኑ ከይብኣሰ

ታሪኽና ነሐድስ ህዝቢ ከይጸነተ፣

ዓወት ንዉጹዕ ህዝብና

ዉድቀት ንህግደፍ ጸላኢና

ዘልኣለማዊ ዝኽሪ ንሰማእታትና፣

ተስፋይ ክፍለ ( ደላይ ፍትሒ) , ሰነ 16, 2016