21
Thu, Sep

ጽሑፋት/ርእይቶ
Typography

ዑደት ፕረሲደንት በራክ ኦባማ ናብ ኣፍሪቃ

ካብኡ እንታይ ንምሃር

ፕረሲደንት በራክ ኦባማ ለንቀነ ናብ ኣፍሪቃ ብፍላይ ድማ ናብ ኢትዮጵያ ፡ ኬንያ ዑደት ክገብር ቀንዩ መብዛሕትናውን ብተገዳስነት ተኻታቲልናዮ ምዃና ዘጠራጥር ኣይመስለነን።

ኣይመስለነን። ምስ መራሕትን ሰበ-ስልጣን መንግስትን ተራኺቡ’ውን ዝርርብ ኣካይዱ ፣ ኣብ ኣዳራሽ ማሕበር ኣንድነት ኣፍሪቃ ከይዱውን መደረ ኣስሚዑ። ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ሰብኣዊ መሰል ግህሰትን ዘይቅኑዕ ማእሰርቲ ጋዜጤኛታትን ኣልዒሉ ስክፍታታቱ ገሊጹ ፣ ኩሉ ብደሞክራስን ማዕርነትን ዝነብረላ ሃገር ክትከውን ተሪር ምሕጽንታኡ ኣመሓላሊፉ። ኢትዮጵያ ትኽተሎ ዘላ ቍጠባዊ ምዕባሌን ንዓለምና ኣጋጢምዎ ዘሎ ብዝተፈላለዩ ናይ እስልምና ጥሩፋት ዘካይድዎ  ዘለዉ ቅትለታት ኣብ ዓለምና ንጸጥታውን ሰላማውን ኩነታት ዓለም ዝዘርግ ሓደገኛ ተርእዮ ብሓፈሻ ኣብ ሃገረ ሶማል ድማ ብፍላይ ልዑል ተራ ትጻወት ምህላዋ መጎሱ ገሊጹ ። ኣፍሪቃውያን ሃገራት ነብሰን ኪኢለን ብወታሃደራዊ ዓቕመን ኣብ ሶማል ርግኣትን ሰላምን ክርከብ ንኣልሸባብ ንምድኻም ዘካይደኦ ቃልሲ ብኣውንታ ገሊጽዎ ፣ ኣመሪካ ኣብ ጎድነን ምህላዋን ኩሉ ካብኣ ዝድለ ሓገዛት ከምእትገብር ተዛሪቡ። ኣብ ወፍሪ ልምዓት ኣፍሪቃ ኣመሪካ ብዝያዳ ክትሰርሕ ምዃና ኣተስፊዩ።

ኣብ ኬንያውን ብዀምኡ ዓይነት ነቲ ኣብቲ ዉሽጢ’ቲ ስርዓት ዘሎ ብልሽውናን ዘይምዕሩይ መነባብሮን መንግስቲ ግቡእ ጠመተ ክገብረሉ ኣተሓሳሲቡ። ናይ ደቡብ ሱዳን ሽግርዉን ቀልጢፉ መፍቲሒ ክግበረሉ ከምዘለዎ ትእዛዝ ኣመሓላሊፉ።

ጉዳይ ደቡብ ሱዳንን ሶማልን ብተገዳስነትን ዑቱብነቱ ቀሊል ከምዘይኰነ ገሊጹ። ኩሉ ዓይነት ሓገዛት ክገብር ምዃኑ ተመባጺዑ።

ግርም እዚ ኩሉ እናበለ ግን ነታ ኣብ ርእሲ ኢትዮጵያ ዘላ ናይ ቀረባ ጎሬቤት ሃገርና ኤርትራ ሓንቲ ቃልውን ትኹን ብዛዕብኣ ከይጠቐሰ ሓሊፉ። ብናይ ሕቡራት ዓለም መንግስታት ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ጀነቭ ከምዝረኤናዮ  ስርዓት ኤርትራ ግፍዐኛን ብዝተፈላለየ መልክዕ ሕሱም ገበን ኣብ ልዕሊ ዜጋታቱ ከምዘካይድ እሞ ብሕጊዉን ዘሕትቶ ምዃኑ ጸብጻብ ተዋሂቡ። ምስ ጥሩፋት ሓይልታት ብምዝማድ ኩሉ ዓይነት ሓገዛት እናገበረ ንጎረባብቲ ሃገራት ሰላም ዝዘርግ ወፍርታቱ’ውን ብእገዳ ካብ ኩሉ ከም ዝንጸል ጌርዎ ኩላትና ንፈልጦ ሓቂ’ዩ።

ኣብዚ ዝልዓል ሕቶ ሕጂ ብብዙሓት ዜጋታትና ፕረሲደንት ኦባማ ንምንታይ’ዩ ብዛዕባ ኤርትራ ከይተዛረበ ሓሊፉ ዝብል ሻቕሎት ዝሰፈኖ ሃዋሁው ምህላዉ ፍሉጥዩ፤ ዝተፈላለየ ትርጉማት ክዋሃቦ ይኽእል። ኰይኑ ግን ብወገነይ ከቕርቦ ዝደሊ ርእይቶን ተረድኦን ከምዚ እመስለኒ።

ንሕና ኤርትራውያን ዓቢ ጸገም ኣሎና ንሽግራትና ናብ ነብስና ምልስ ኤልና ጠንቁ ብወሳኒ ተራኡ ንሕና ምዃና ክንቅበል ፣ መፍትሒኡውን ካባና ምዃኑ ክንኣምን ዘይምኽኣልና እዩ። ናይ ግዳም ተጽዕኖን ጽልዋን ግደ የብሉን ኣይብልን፣ ብሰንኪ ባዕላዊ ዉሽጣዊ ሽግራትና ዘይምቅዳውናን ብሓይሊ ነጻነትና ተመንዚዕና ብፈደረሽን ተቘሪና። ናይ ሓያላት ተራ ኔርዎ’ዶ እወ፡ ግን ድማ ህዝብና ድልየቱን ሃንቀውቱኡን ንምምላእ ኣብ ጎኒ ቃልሱ ኮይኑ ንሓያላት መኪቱ ምስቲ ኩሉ ሕድሕድ ምፍላስ ነጻነት ኣምጺኡ። ናይ ባንዴራ ምንብልባል ነጻነት ኰይና ፡ ኩሉ ደሞክራሲያውን ሰብኣውን ቍጠባውን መሰላት ደቂ ሃገር ካብ ባዕዳውያን ገዛእቲ ንላዕሊ ዝተጋህሳ ሲኦል ሃገር ኰይና። ሕጊ ዘየብላ ነጻ ቤት ፍርዲ ይኹን ፍትሒ ናይ ምዝራብ ምእካብ ወዘተ.. መሰላት ዝተዓፈነላ በላዒት ደቃ ኰይና። ፋሺሽታዊ ጉጅለ ህ.ግ.ደ.ፍ. ዜጋታትና ኣብ እዋን ቃልሲ እናወገነ መጺኡ ሃገር ምስ ወነነ’ውን ብዝኸፍኤ ደረጃ ገለ ብስዉር ገለውን ብጋህዲ ህዝቢ ናይ ምጽናት ተልእኹኡ ቀጺልዎ ህላዌና ኣብ ኣስጋኢ ደረጃ በጺሑ። ካብ እዋን ቃልሲ ኣትሒዝና ኣብ ዉሽጥን ኣብ ወጻእን ኣብ ሕድሕድና ዓሚቝ ዘይምትእምማን ዘይምስምማዕ ሰፊኑ ፋሕ ብትን ኣትዩና። ክሳብ ኣብ ስድራ ቤታት ኣትዩና። ሓባራዊ ሂወት ተጠራኒፍና ከይነሕልፍ ተፈሪድና። እቶም ንነዊሕ ዓመታት ኣብ ምዕቡላት ሃገራት እንነብር ኩሉ ሰብኣውን ደሞክራሲያውን መሰላትና ተሓሊውልና ፣ መሰልናን ግዴታናን ተነጺሩልና ኣብ ኩሉ ጽፍሕታት መንግስቲ ይኹን ትካላት እቲ ሃገር ተወዳዲርና ሓላፍነት ክንስከመሉ እንኽእል ዕድላት ተዋሂቡና። መብዛሕትና ኣይተጠቐምናሉን ጥራይ ዘይኰነስ ኣይፈለጥናዮን’ውን። ሓደ ሓያል ማሕበረ-ሰብ መስሪትና ንጸጋታት’ቲ ሃገር ተጠቒምና ምስቲ ነባር ሕ.ሰብ ተዋሃሂድና ክንምዕብልን ኣበርኩቶና ክንገብርን ኣይበቓዕናን። ነቶም ንጹሃት ዜጋታት ነዚ ናይ ምጥርናፍ ዓላማ ዝተበገሱሉን ዝዋፈርሉን ዝነበሩ ከም ጸረ ሃገር ተቘጺሮም ካብ ሕብረተሰብ ከምዝንጸሉ ተጌሩ። እቲ መብዛሕቱኡ ብስም ማሕበረ-ሰብ ኣገልግለቱ ነቲ ሕጂ ሓመድ ድፋጫና ዘውጽኣና ዘሎ ከይኑ ተሪፉ። ከም ህዝቢ ምንም ረብሓ ኣይረኸብናሉን፤ እቲ ዝኸፍኤ ድማ ኣብ ሰሜን ኣመሪካ ኣብ ኤውሮጳውን ተመሳሳሊ’ዩ ዝኸውን ህዝቢ በብዓዱ ተጠራኒፉ ዝኼደሉ ድልዱል ማሕበረ-ኮም መስሪቱ ባህሉን ቋንቍኡን ዝዕቅበሉ ብኡ ኣቢሉውን ኣብ ኩሉ መዳያት ናይቲ ሃገር ዝሳተፈሉ ዕድላት ይውሃቦ። ብጉዳይ ሃገርካውን ሓደ ኰንካ ትዋሳእሉ ትስምዓሉ ኩነታት ትፈጥር። እዚ ንኤርትራዊ ሕ.ሰብ ኣይተዓደሎን፣ ኣብ ኩሉ ማሕበራዊ መዳያትና ብዝኸፍኤ ተበታቲና ንርከብ።

 

ምሁራትና’ውን ብማዕረ ናይዚ ሕሱም ጉጅለ መሳሪሒ ኰይኖም ኣብ ህዝቦም ምምራሕን ምምሃርን ፈሺሎም። እንነብርረሎም መንግስታት ዱኹምን ብቱንን ሕ.ሰብ ምዃና ተዓዚቦሙና፣ መብዛሕትና ኣብ ዝተሓተ መነባብሮ ንነብር።

ኣብዚ ሕማቕ ኩነታት’ውን ምሁራትና እታ ሃገር ከምዛ ዘይትብጸሖም ተዓዘብቲ ክዀኑ መሪጾም። ስለዚ ከም ህዝቢ የለናን ሃሰስ ኢሎም’ውን ክረኽቡና ኣሸጋሪዩ፤ ኣብ ፖሊቲካዊ መዳይ’ውን ኣብ ሕድሕና ክንባላላዕን ክንፋናጣሕን ህዝቢ ከነድሕን ከምዘይንበቅዕ ትዕዝብቶም ኣንቢሮሙልና’ዮም። እቲ ብረት ተሓንጊጡ ንዓመታት ከርተት ዝበለ ሓዲሽ ወለዶ’ውን ሃገር ራሕሪሑ ብረቱ ደርብዩ ብብዝሒ ናብ ስደት ከምርሕ ፣ኣብ ፈቐዶ ምድረበታታት ክቕዘፍ ኣብ ባሕርታት ቀለብ ዓሳታት ኰይኑ ክጠፍእ ዓለምና ዘሰንበደ ንዕዘቦ ዘለና ሕሱም ስቅያት ህዝብና’ዩ። ኣብ ርእሴና ገምጋም ኣለዎም ፣ነዚ ሃገርን ህዝብን ዘብርስ ዘሎ ጨካን ጉጅለ ንምእላይ ከመይ ይጽግሞም ሓያላት ዝሰዓሩ ህዝቢ እንታይ ወሪድዎም ዝብል ሕቶታት የቐምጡ’ዮም። 

ኣብ ስደትና ኣፈኛ ኰይኑ ሕሰምና ዝነግረልና ጥርዓን ዘስማዓልና የብልናን፤ ጥሙርን ሓያልን ማሕበረ-ሰብዉን ኣይመስረትናን። ካልኦት ሃገራት ከም በዓል ኢትዮጵያ ከንያ ናይጀርያ ሶማሊያውን ከይተረፉ ኣብ ዓበይቲ መንግስታት እናኸዱ ብጉዳይ ሃገሮም ኣቤት ይብሉ። ንሳቶም ድማ በዓል ኣመሪካ ይሰምዕዎም። ስለዚ ፕረሲደንት ኦባማ ብዛዕባና ዓው ኢሉ ክዛረብ ጥርኑፍ ሓይሊ ጥርኑፍ ድምጺ የብልናን። ሓያላት መንግስታት ረብሐኦም’ዮም ዘቐድሙ ታሪኽ ምሂሩና’ዩ፤ ናይ ሽግርና ፈታሕቲ ንሕና ባዕላትና ኢና ማንም መጺኡ ዝፈትሓልና የሎን።

ሕጂውን ብወሳኒ መልክዑ ካብ ምቝዝምዛምን ሽግርካ ብኻልእ ክፍተሓልካን ወይውን ንኻልእ ከተሸክሞ ምፍታን ፣ እቲ ሓላፍነት እቲ ሸከም ንዓና ዝምልከት’ዩ። እዚ ብዑቱብን ብብስለትን ተርእዩ ዓጊብና መፍትሒ ክንረኽበሉ ንግደድ። ናይ ግዳም ጽልዋታት ግደ ኣለዎዶ እወ ግን ወሳኒ ኣይኮነን።

ነቶም ብዝተፈላለየ መንገዲ ንጉዕዞ ጥርናፌናን ሓድነትናን ዝዘርጉ ዝዕንቅፉ ዘለዉ ኣካላት ኣለሊና ክንኣልዮም ፣ክብረትናን መንነትናን ናብ ንቡር መሊስና ርእስና ኣልዒልና ንኸደሉ ኩነታት ክንፈጥር ግዴታና ጥራይ ዘይኮነ ከቢድ ታሪኻውን ሃገራውን ሓላፍነትና እዩ። ፕረሲደንት ኦባማ ይኹን ካልኦት መንግስታትውን ፈሪናን ተርኒዕናን ጸላኢና ብሓድነት እንተ ጕሒፍና ድሃይና ካብ ምግባር ዓዲ ኣይውዕሉን -ረብሓ ኣለዎም።

ነብስና ንፈትሽ ድሕረትና ንፈውስ ሓድነትና  ነውሕስ ንቒድሚት ክንምርሽ፤

ዓወት ንዉጹዕ ህዝብና

ዕንወት ንኹሎም ጸላእትና

ክብርን ሞጎስን ንሰማእታትና

ተስፋይ ክፍለ (ደላይ ፍትሒ)