21
Thu, Sep

ርእሰ-ዓንቀጽ
Typography

ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣብ’ዚ ዝሓለፈ 25 ዓመታት ናጽነት፡ ብገባቲ ስርዓት ህግደፍ ብዝወረዶ ዘስካሕክሕ ኣደራዕ፡ ካብ መንግስቲ ኢሰያስ ኣፍወርቂ ዝኸፍእ ጸላኢ ከምዘይብሉ ዝተገንዘበሉ ንቕሓት ጨቢጡ’ዩ። ባህጊ ህዝቢ ኤርትራ ሰላም’ዩ ነይሩ። ንሰላሙን ርግኣቱን ዝዘረገ ጸላኢ ስርዓት ህግደፍ ስለዝኾነ። ህዝቢ ኤርትራ፡ ደሞክራሲ ንክሰፍነሉ’ዩ ነይሩ ባህጉ። ሰብኣዊ ክብረቱ ኣሕሲሩን ኣዋሪዱን ብክቱር ትምክሕትን ንዕቀትን፤ ብዘይ ቅዋምን ተሓታትነትን ዝገዝኦ ዘሎ ጸላኢ ስርዓት ህግደፍ ስለዝኾነ። ባህጊ ህዝቢ ኤርትራ ልምዓትን ክሓልፈሉን’ዩ ነይሩ። ምዕባሌኡን ስልጣኔኡን ኮሊፉ፡ ብድሕረት፣ ድኽነትን ዓጸቦን ዝቐጽዖ ዘሎ ደመኛ ጸላኢ ስርዓት ህግደፍ ስለዝኾነ። ባህጊ ህዝቢ ኤርትራ፡ ንብዙሕነታዊ ክውንነቱ ዘተኣናግድ፡ ኣብ ምትእምማንን ምክብባርን ብሄራዊ ህዝብታቱ ዝሰረተ ሓድነትን ጥሙር ቀጻልነትን’ዩ ነይሩ። ንብሄራዊ ብዙሑነት ህዝብታትና ዝኽሕድን ንጥሙር ኤርትራዊ ሃገርነትን ቀጻልነትን ዝዘርግ/ዘፍርስን ደመኛ ጸላኢኡ ስርዓት ህግደፍ ስለዝኾነ። ባህጊ ህዝቢ ኤርትራ፡ ብንቑሑን ወሳንን ተሳትፎኡ ኣቢሉ፡ ደሞክራስያዊ ስርዓት ክተክልን ምዩቕ ከይበለ ዝነብረላ ናጻ ሃገር ክውን ንምግባር’ዩ ነይሩ። ገባቴ-ኩሉ (totalitorian) ስርዓት ብምትካል ኣንቀጥቂጡ ዝገዝኦ ዘሎ፡ ጠንቂ ምዝንባልን ስደትን ኣዕናዊ ሳዕቤናቱን ዝገበሮ፤ ብሓርነት ናይ ምንባር ውሕስነት ከሊኡ ግልብልብ እናበለ ክነብር ዝገበሮ፡ ደመኛ ጸላኢኡ እንኮ ስርዓት ህግደፍ ስለዝኾነ።

እኩብ ድምር ናይ’ዚ ኩሉ ዝወርዶ ዘሎ ሓሳረ መከራ’ዩ’ምብኣር ህዝብና፡ ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ማዕበላዊ ዝኾነ ህዝባዊ ተቓውምኡ ዘስምዕ ዘሎ። መሪር ቁጠዐኡን ናይ ለውጢ ባህጉን ሰማይ ዓሪጉ ክቃወምን እቲ ፍትሓዊ ቃልሱ ዝሓቶ ዘበለ ኩሉ ዋጋ ክኸፍልን ካብ ዝኾነ ካልእ እዋን ንላዕሊ (ሎሚ) ድልውነቱ ከራጋግጽ ይርከብ። እቲ ኩሉ ዘካይዶ ዘሎ ውዱብን ፍኑውን ተቓውሞታቱ ብሓፈሻ፡ ልዕሊ 15 ሽሕ ዜጋታትና ኣብ ቅርዓት ጀኔቫ ዘካይዶ ሰፊሕ ሰላማዊ-ሰልፊ ከኣ ብፍላይ፡ ጉሉህ ምስክር’ዩ። እዚ ከኣ ናይ’ቲ ኣብ ወጻኢ ዝነብር ህዝብናን ፈታውን ጸላእን ዝፈልጦን ጉሉህ ሓቂ’ዩ። እቲ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ዝርከብ ህዝብና ኸ?

ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ዝነብር ዘሎ ህዝብና፡ ኣብ መንጋጋ ሕሱም ጸላእን፡ ኣብ ፋሽስታዊ እቶን ስርዓት ህግደፍ ተሰኽቲቱ ዝልብለብ ዘሎ ህዝብን ስለዝኾነ፡ ይቃወምን ለውጢ ይብህግን እወ!። “ንሱ ዘይተቓወመ ደኣ መን ክቃወም?! ካብ ዝኾነ ካልእ ንላዕሊ ለውጢ ክብህግን፡ ፍታሓዊ ሰውርኡ ዝሓተቶ ዘበለ ኩሉ ዋጋ ክኸፍል ድልው ምህላውን ዘጠራጥር ኣይኮነን” ኢልካ ክምለስ ይካኣል’ዩ። ዝያዳ ንምብርሁ ግን፡ ወኪል ጋዜጠኛ መጽሔት ዘመን ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ምስ ዝነብሩ 3 ኣቦታትን ኣዴታትን ካብ ዝገበሮ ቃለ ምሕትት ቆንጢርና ክንሕብር። ንድሕነቶም ክብሃል ስሞምን ቁሽቶምን ብምዕቃብ፡ እቲ ገላጺ ብሁላቶም ጥራሕ ክንጠቅስ፦

ካብ 65-70 ዝዕድሚአን ኣደ፡ ካብ ሓማሴን፦ “ሰብኡትና፣ ደቅናን ጥሪትናን ዝሃብናዮ ገድሊ፡ ከም’ዚ ገይሩ ክጻወተልና ኢሉ ዝገመተ ኣይነበረን። ወይለይ ኣዴኻ! ዘዝበቖሉ ደቅና እናመንጠለ ኣጥፊእዎም፤ ጥራይ ኢድና የትርፈና ኣሎ። ኣብ ከባቢ ኣስመራ ብምህላውና ድዩ እንድዒ፡ ናይ ሕርሻ መሬትና እናሸጠ ይበልዖ ኣሎ። ሕጂ ከኣ እነዉልካ፡ ነታ ናብ ባሕሪ ወሪድና ሓሪስና እንበልዓ ዝነበርና ከልኪሉና፡ ብጥሜት ክንሃልቕ ጨኪኑልና ኣሎ። እቲ ካብ ኩሉ ገሪሙና ዘሎ ከኣ፡ ነዚ ኩሉ ባሕሪ ወሪዱ ዝዕንገል ዝነበረ ህዝቢ ሓማሴን ከልኪሉ ከብቅዕ፡ ማል ጀነራላቱ ግን ኣብኡ ይጓሰያ ምህላወን’ዩ። ህዝቢ ኣጥምዩ፡ ንዓታቶም ሓዚኡሎም። ሑሉፍ-ሓሊፉ ከኣ፡ እተን ዝርካበን ገንዘብና ሃጊሩ፡ ኣብ ወርሒ-ወርሒ ዓቂኑ ብዝሃበና መቚነን ክንነብር ኣዊጁ። ህዝቢ ኤርትራ መዓት’ዩ ወሪድዎ ዘሎ”።

ካብ 55-60 ዝዕድሚኦም ኣቦ፡ ካብ ኣክለጉዛይ፦ “ህዝቢ ኤርትራ ዘይኢዱ፡ መላኺ ኣጋጢምዎ። ካን ንዒቚና ከኣ። እታ

ዝብለናን ዝገብረናን ጨኒቕዎ። እቲ ኩሉ ኣብ ልዕሌና ክገብሮ ዝጸንሐ ክፉእ ዊሕድዎስ፡ ሕጂ ከኣ እነሀለ ሰልድና ሃጊርዎ። ንሱ

ያኢ ዓዓቂኑ ክህበና። ገይርዎ ከኣ። ንቡር ውራይ ንክንገብር፡ ካብ’ቲ ኣብ ባንኪ ዝሃገሮ ገንዘብና ክንሕንሽሽ’ኳ ዘይፍቀደልና!።

ኣብ’ቲ ውራይ እንገብሮ ወጻኢታት ዝርዝር ዝሓዘ ወረቐት ሒዝና ናብ ኣስመራ ኬድና ከነጽድቕ፤ ዝጉመድ ጐሚዶም ቀኒሶም

ምስ ኣጽደቑልና’ዩ፡ ባንኪ ኬድና ከነውጽእ ዝፍቀደልና። እተን ዝተፈቐዳልና ገንዘብ ኣብ’ታ ዘእተናያ ወረቐት ከምዝዋዓላ

ንከረጋግጹ ከኣ ድሓር ንሕተት። እቲ ጋዶ ኮይኑ ዘሎ ግን፡ ህዝቢ’ውን ነቲ ምልኪ ምልማዱ’ዩ። እቲ መንግስቲ ንዘዝበሎ ዘበለ

ሱቕ ኢሉ ዝቕበል ኮይኑ። ኣንታ ኣይውረድ’እንበር፡ እቲ መንግስቲ፡ ሎሚ ሓሓደ ኢድኩም ክቖርጸኩም ስለዝኾንኩ፡

ተቐሪብኩም ጽንሑኒ” ኢሉ እንተዝእውጅ፡ ኩሉ ኢዱ ጢል ኣቢሉ ምወጸ። ምዃን ህዝቢ እንታይ ዓቕሚ ኣለዎ። ህዝቢ ህጡር

መራሒ እንተረኸበ እንዳኣሉ ዝገብር። ህዝቢ በብውልቁ ብዒሕን ዓሕን ከብዱ ተነፊሑ’ዩ። ነንሕድሕድና ከኣ ከይንትኣማመን

ገይሩና’ዩ። ፋሕ ፋሕ ኣቢሉና። እዞም ኣብ ደገ ዘለኹም ከኣ ከይትገላግሉና ኣቢኹም። ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ዘሎ ህዝቢ፡

ዝገላግሎ ሓይሊ ኢዩ ዝደሊ ዘሎ። እንተትብገሱስ ኩሉ ናባኹም ምፈሰሰ ነይሩ”።

65 ዝዕድሚኦም ኣቦ ካብ ሰራየ፦ “መንግስቲ ማለት ጓሳ’ዩ። ህዝቢ ክኣ ኣባጊዕ። ጓሳ ንኣባጊዑ ብሰላም ወፊረን ክኣትዋ፡ ወኻርያ

ከኣ ከይትጻወተለን ይሕልወን። መንግስቲ ከኣ ንህዝቡ ከምኡ’ዩ። እንተ’ዚ ናይ ሃገርና ነገር ግን፡ ግምጥልሽ ኮይኑ። እቲ ጓሳ(

ባዕሉ እቲ መንግስቲ) ወኻርያ ኮይንዎ። መጻወቲ ገይርዎ። ንህዝቢ ኤርትራ እቲ ዝሓሰመ ጸላኢኡ ጓሳኡ’ዩ። እቲ መንግስቲ

ባዕሉ፡፡ እነሆልካ ድኣ’ሲ፡ ህዝቢ ዝተረፎ የብሉን ዛንዛን ኢሉ እዩ። እግዛእብሄር ከቑርረልና ካብ ምምህላል ሓሊፍና እንታይ

ክንገብር ኢልካና”። --------- ክብሉ ይገልጽዎ።

ስለ’ዚ ብዘይካ’ቶም፡ በቲ ስርዓት ቀጥታዊ ተጠቀምቲ ዝኾኑ ዕማኾ ዘይመልኡ ዉሑዳት፡ ኩሉ ዉጹዕ ህዝቢ ኤርትራ ( ኣብ

ውሽጥን ወጻእን)፡ ኣብ ልዕሊ’ቲ ስርዓት ዘለዎ መሪር ቁጥዐን ተቓውሞን ኣብ’ቲ ዝበረኸ ጥርዙ በጺሑ’ዩ። ገባቲ ስርዓት

ህግደፍን ኩሎም ናይ ጭቖና ማሕውራቱን ክውገዱሉን ለውጢ ክርእይን ዘለዎ ድልየት ዝላዓለ’ዩ። እቲ በኲሩ ዘሎ፡ ነዚ ከም’ዚ

ዝኣመሰለ ማዕበላዊ ተቓውሞ ሓፋሽ ኣስሚሩን ኣዋሃሂዱን ዝመርሕ ሕቶ ህጡር መሪሕ‘ዩ። ህዝቢ ኣብ ዝላኣኾ ሃገራዊ ውራይ

ዝውዕልን ካብ’ቲ ኣብ ልዕሊ ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ኣንጸላልዩ ዘሎ ረማሲ ህግደፋዊ መዓት ዝገላግሎን መሪሕ ውድብ’ዩ ዝጽበ

ዘሎ። እዚ ናይ ብቑዕ መሪሕ ዉድብ ሕቶ’ዚ ከኣ፡ እቲ ካብ ዓንተቦ ኣትሒዙ ንሰውራና ከሳቕዮ ዝጸንሐን መሊኡ ዘይተፈትሐ

ዘሎ ሕቶ’ዩ።

ነዚ ክሳዳዊ ሕቶ ሰውራና ዝኾነ ሕቶ መሪሕ ውድብ ብብቕዓት ንምምላስ፥-

 ዉሕስነት ዘለዎ ሰላም ቀጻልነት ዘለዎ ሃገራዊ ልምዓትን ንቑሕ ተሳትፎ ሓፋሽ ዘአንግድ ደሞክራስን ብምስፋን ኣብ

ምትእምማን ብሄራዊ ብዝሑነት ህዝብታት ዝሰረተ ስሙር ኤርትራዊ ሃገርነት ራእይ ምጭባጥ የድልይ።

 መሰረታዊ ዕላማታቱ ድማ፦

 ልእላዊ ክብረትን ወሳንነትን ሓፋሽ ምእማን’ዩ። ሓፋሽ ህዝብታትና ዘይተጓደለ ሰብኣውን ደሞክራስያውን

መሰል ዜጋታት ጥራሕ ዘይኮነ ናይ ብሄራዊ ህዝብታትና ከማዊ ብሄራዊ መሰል ርእሰ ውሳኔኦምን

ንክረጋገጸሎም ምቅላስ’ዩ። ኣብ ኩሎም ወሰንቲ ሃገራዊ ጉደያቶም ንቊሕን ወሳንን ተሳትፍኦም

ንከረጋገጸሎም ምቅላስ’ዩ።

 ንቑሕ ተሳትፎን ረብሓን ሓፋሽ ማእከሉ ዝገበረ ምንጪ ስልጣን ሓፋሽ ህዝቢ ባዕሉ ምዃኑ ብምእማን ረብሓ

ሓፋሽ ማእከሉ ዝገበረን ብንቑሕ ተሳትፎን ድምጹን ኣቢሉ ፌዴራላዊ ደሞክራስያዊ ስርዓት ንምትካል

ምቅላስ።

 ነዚ ክውን ንምግባር ድማ ብደሞክራስያዊ ኣረኣእያን ብደሞክራስያዊ ናይ ኣሰራርሓ ባህልን ዝጐልበተ ስጡም

ውደባ፡ ብብቑዑን ውፍይን ኣመራርሓ ብምጉልባት መድረኽ ንዝሓቶ ጠለባት ብብቓዓትን ቅድሚት

ተሰሊፉን ብምምላስ’ዩ ዝረጋገጽ።

ዉድብና ኤስደለ፡ ነዚ ክሳዳዊ ሕቶ’ዚ ብብቕዓት ንምምላስ ኣብ ዝካየድ ቃልሲ፡ ቅድሚት ተሰሊፉ ግቡኡ ንክገብር ዝቃለስ ዘሎ

ውዱብ’ዩ።

ኩሉ ዓቕምታትናን ክእለታትና እስሚርና፡

ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ካብ ህግደፋዊ መዐት ንምድሓን ንቃለስ!!