22
Wed, Nov

ርእሰ-ዓንቀጽ
Typography

ባሕቲ ግንቦት፡ ኣብ ዓውደ ኣዋርሕ ዓለምና ድሙቕ ታሪኻዊ ቦታ ሒዛ እንሆ ንመበል 126 ዓመታ ከነብዕላ ርከብ። ብክንድ’ዚ ክብረት ንክትባዓል ከኣ ካብ ጫፍ ናብ ጫፍ ዓለምና ንዝርከቡ ሰብኣዊ ፍጡራት ዝሰወጦም ረዚን መልእኽቲ ስለዘለዋ ምኳኑ ርእሰ-ግሉጽ ሓቂ’ዩ። ሕሱም ፖለቲካዊ ጭቆናን ቁጠባዊ ምዝመዛን ዝመረሮም ሰራሕተኛታት/ሸቃሎ ዓለምና፡ ኣንጻር’ቶም ሰብኣዊ ክብረቶም ኣሕሲሮም ጊላዊ ጉልበት-ዕዮኦም ዝምዝምዝዎም ገዛእቲ፡ “ይኣክል” ክብሉ፡ (ብኣማኢት ኣሻሓት) ማዕበላዊ ሰለማዊ ሰልፍታት ብምክያድ፡ ንሕሱማት ገዛእቲ ዝጋናሕ ሰውራዊ ናይ ለውጢ ባርዕ ዝፈጥሩላ ታሪኽዊ ዕለት ብምኳና’ዩ። እቲ ዓንተቦ (ብ1886)፡ ብናይ ኢንዱስትሪ ማእከልነታ እትፍለጥ ዝነበረት ከተማ ቺካጎ (ሕ/መ/ኣሜሪካ)፡ ንልዕሊ 15 ሰዓታት ጉልበት-ዕዮኦም ዝምዝመዙ ዝነበሩ ሸቃሎ ኣሜሪካ፡ ፖለቲካዊ ጭቆናን ጊላዊ ምዝመዛን ከቢድዎም፡ ብኣማኢት ኣሻሓት ዝቑጸሩ ሸቃሎ፡ ማዕበላዊ ናይ ተቓውሞ ሰለማዊ ሰልፊ ዝገበሩላን ኣብራኽ  ሕሱማት ገዛእቲ ኣንቀጥቂጡ ዘጃጀወ ሰውራዊ ባርዕ ዝፈነወት፡ ትእምርቲ ምዑት ህዝባዊ ቃልስን ዓወትን ዕለት ብምኳና’ያ። “ይኣክል ጊላዊ ጭቆናን ምዝመዛን! ካብ 8 ናይ ስራሕ ሳዓታት ንላዕሊ፡ ኣይፋልን!፡ እኹል ናይ ዕረፍቲ ጊዜ ይዋሃበና! ብሽቕለት ንዘፍሰስናዮ ጉልበት-ዕዮ እኹል ደሞዝ ይከፈለና!” ዝብሉ ጭሮሖታት ብምልዓል፡ ሰብኣዊ ክብረቶም ንክሕለወሎም፡ ነቶም ብዋጋ ምልዮናት ውጽዓት ህዝብታት፡ ሃብቲ ክድልቡን ክሕንቅቑን ዝጨከኑ ጨቆንቶም፡ ክሳዶም ክደፍኡ ዝገበረት ክብርቲ ዕለት ብምኳና’ያ።

እዚ፡ ኣብ ሕ/መ/ኣ ዝተወልዐ ህዝባዊ ባርዕ፡ ካብ ጻት ናብ ጻት ዓለምና ንዝርከቡ ሸቃሎ ኣበራቢሩ፡ ሰውራዊ ናይ ቃልሲ ደርባዊ ምሕዝነቶምን ሓድነቶምን ብምርግጋጽ ከኣ፡ ካብ ባሕቲ ግንቦት 1890 ኣትሒዛ፡ ዓለም-ለኻዊ መዓልቲ ሰራሕተኛታት ኮይና ንክትክበር ዝበቕዐት፤ ናይ ዓለምና ሸቃሎ ንቑሕ ደርባዊ ናይ ቃልሲ ሓድነቶም ዘደልዱሉላ ታሪኻዊ ዕለት’ያ። ውጹዓት ህዝብታት ዓለም ንምዕሩይ ተሳትፍኦም፣ ፍትሓዊ ማሕበራውን ቁጠባውን ግስጋሴኦም ንምርግጋጽ፡ ቃሎም ዝሕድሱላ ዕለት’ያ። እዛ ትእምርቲ ጽንዓትን ምዑት ፍታሓዊ ቃልስን ዓወትን ዝኾነት ታሪኻዊት ዕለት’ዚኣ፡ ብሓደ ወገን፡ ኩሎም ውጹዓት ህዝብታት ዓለም፡ ንርጉእ ዓለማዊ ሰላምን ግስጋሰን ዓቕምታቶምን ጠሚሮም ዝቃለሱላ ዕለት’ያ። በቲ ካልእ ወገን ድማ፡ ኣብ ሃሃገሮም ንዝርከቡ ዓመጽቲ፣ ጨቆንትን መዝመዝትን ገዛእቲ ደርብታት ቀቢሮም ምድሪ-ቤቶም ንከጽርዩን፡ ንቑሕ ናይ ስራሕ ብጽሒቶም ንከልዕሉን ቃል ዝኣትውላ ዕለት’ያ። ስለ’ዚ’ምባኣር፡ እዛ ክንድ’ዚ ረዚን ተልእኮ ዘለዋ ክብርቲ ዕለት’ዚኣ (may day) ከነኽብር እንከለና፡ ንስለ ታሪኻዊ ዝኽራ ክንብል ጥራሕ ኣይኮነን። ደለይቲ ፍትሕን ሓርነትን ውጽዓት፡ ንኩሉ-መደያዊ ሂወቶም ብግቡእ ብምግምጋም፡ ንዓቕምታት ፈተውቶም ኣለልዮምን ኣወሃሂዶምን፡ ኣንጻር ጨቆንትን ዓመጽትን ጸላእቶም ንዘካይድዎ ምዑት ቃልሲ፡ ደርባዊ ቁጠዖኦምን ምሕዝነቶምን ዘበርኹላን ውደባታቶም ዘጎልብቱላን ዕለት’ያ።

ውጽዓት ህዝብታት ኤርትራ ብሓፈሻ፡ ሰራሕተኛታት ድማ ብፍላይ፡ ነዛ ክብርቲ ዕለት’ዚ ክዝክርዋ እንከለዉ፡ ካብ’ዚ ልዒሉ ዝተጠቕሰ ቁም-ነገራ ብምብጋስ’ዩ። ዝሓለፉ 25 ዓመታት ናጽነት ከምዝምስክሮ፡ ኤርትራን ህዝባን፡ ኣርዑት ኣራዊታዊ መግዛእትን ጭቆናን ስርዓት ህግደፍ መሪርዎም፡ ካብ ህልው ንታሕቲ ካብ ምውት ከኣ ንላዕሊ ኮይኖም ክሳሓጉ ይርከቡ። ስርዓት ህግደፍ፡ ሰብኣዊ ክብረት ዜጋታት ኣሕሲሩን ኣዋሪዱን ዝገዝእ ስርዓት ኮይኑ። ብሕሱም ቁጠባዊ ምዝመዛ፡  ስጋ ጭቁናት መንጭቱ ዘይጸግብ (ኣዕጽምቶም ሰባቢሩ ኣንጉዕ ጭቁናት ዝመጽን)፡ ብድኽነትን ዓጸቦን ዝቕጽዕ ጨካን ስርዓት ኣጋጢምዎ ኣሎ። ብውሽጥን ምስ ጎራባብትን ብዝውልዖ ናይ ኵናትን ወራርን መጋርያ ዝልብልብ፡ ንኩሉ ሰብኣውን ቁጠባውን ዓቕምታት ሃገር ዘሕርር ስርዓት ምዃኑ ታሪኽ ኣግሂድዎ ኣሎ። ንኩሉ ናይ ትምህርቲ፣ ሳይንስን ቴክኖሎጅን ዘመናዊ ስልጣኔታት ኮሊፉ፡ ኣጸምዩን ኣደንቊሩን ዝገዝእን፡ ንተካኢ ዓቕሚ መንእሰያትና ከሰንክልን ዝጨከነ ስርዓት ኣጋጢሙና ኣሎ። ንነገራዊ ዓቕምታትን ጸጋታትን ሃገር ጥራሕ ዘይኮነ፡ ንኩሉ ናይ ዜጋታትና ሂወት ከም ብሕታዊ ንብረቱ ገይሩ፡ ብጨካን ባርነታዊ ሓለንጊ ዝጋረፍ ስርዓት ኣጋጢሙና ኣሎ። ብድምር ከኣ ኣብ’ዚ እዋን’ዚ፡ ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ኣብ መንጎ ሞትን ሕየትን እናተሳሕጉ፡ ቀጻልነቶም ኣብ ሓደጋ ወዲቑ፡ ከቢድ ብርሰትን ምብትታን ከንጸላልዎም ገይሩ ዘሎ፡ እንኮ ጸላኢ፡ ገባቲ ስርዓት ህግደፍ’ዩ። ብዘይጥርጥር፡ ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ንህዝብን ሃገርን ኤርትራ፡ ካብ ስርዓት ህግደፍ ዝኽፍእ ደመኛ ጸላኢ ከምዘይብሎም ኣብ ዝተጋህደሉ ኩነታት ኮይንና ኢና፡ ነዛ ትእምርቲ ጽንዓትን ቁጠዐን፡ ትእምርቲ ደርባዊ ቃልስን/ሓርነታዊ ዓወትን ክብርቲ መዓልቲ ነብዕላ ዘለና።

ሎም ዘበን፡ ነዛ ክብርቲ ዓለም-ለኻዊ መዓልቲ ሰራሕተኛታት (may day)፡ ንመበል 126 ዓመታ ኣብ እነብዕለሉ ዘለና እዋን፡ ህላወን ቀጻልነት ሃገርን ህዝብን ኤርትራ  ብሓደ ወገን፤ ብርሰትን ዕንወትን ከኣ በቲ ካልእ ወገን፡ ተፋጢጦም ኣብ ቀራና ዘቕባሕብሑሉ ኩነታት ኮይንና ኢና እነብዕላ ዘለና። ስርዓት ህግደፍን ናይ ጥፍኣት ትካላቱን፡ ንህዝብን ሃገርን ክውሕጡ፡ ከም ህዝብን ሃገርን ከብርሱናን የንባሁቑ ኣለዉ። ደለይቲ ፍትሒ ውጹዓት ህዝብታትና ብሓፈሻ፡ ሰራሕተኛታት ኤርትራ ከኣ ብፍላይ፡ ንህላወን ሓራ ቀጻልነትን ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ክብሉ “ይኣክል ህግደፍ!’’--- ሳቮያ!’’ ኢሎም፡ ንዝጨከነሎም ጸላኢ ጸራሪጎም ንክቐብሩ ዝላዓሉላ ዕለት’ያ። ነዚ ዓለም’ውን፡ “ስርዓት ህግደፍ፡ ገበን ኣብ ልዕሊ ሰብኣውነት ዝፍጽም ዘሎ ስርዓት’ዩ” ኢላ ምስክርነታ እትህበሉ ዘላ፡ ናይ ራዕድን ሽበራን ስርዓት’ዚ ንምውጋድ፡ መድረኽ ዝሓቶ ተወፋይነት ዝሰንቀላ ዕለት’ያ። ኣብ ልዕሊ መቓብሩ ከኣ፡ ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ስርዓት ንምትካል፡ ቁጠዐኡ ዘበርኸላ ዕለት’ያ።

እቲ ሓቂ እዚ እንዳሃለወ እንከሎ፡ እቲ ኣብ ልዕሊ ህዝብታትና ልጓም ኣልቦ ንዕቀት ዘሕደረ ትምክሕተኛ ስርዓት ህግደፍ፡ ሎሚ’ውን ከምኣመሉ፡ ኣብዛ ዘይትብጽሖን ዘይትምልከቶን ታሪኻዊት ዕለት ኮይኑ ክሽሕጠላ ውዒሉ ኣሎ። ንንቕሓት ሓፋሽ ህዝብታትና ንከጉቱም፤ ንፍትሓዊ ተቓውሞ ውጽዓት ህዝብታትናን ሸቃሎን ኤርትራ  ንክጭፍልቕን፡ ንምብራስና  ዓሊሙ ተታሓሒዝዎ ንዘሎ ወፈራ ብዘገልግል ከዳናግረላ ውዒሉ ኣሎ። ነቲ ልኡኽ-ሞት ዝኾነ ሓለቓ ሸፋቱ ኣልኣሚን መሓመድ ስዒድ ኣምሪሑ፡ ንዋና ጸሓፊ ሃኮስኤ(ሃገራዊ ኮንፈደረሽን ሰራሕተኛታት ኤርትራ) ተኸስተ ባይረን ንሚንስተር ዕዮን ሰብኣዊ ድሕነትን ካሕሳይ ገብርሂወትን ጭፍርኡ  ኣኸቲሉ ክምድሩላን፡ ንፍትሓዊ ናይ ለውጢ ተልእኮኣ ከራኽስዋን ውዒሎም ኣለው።  ንምጥቃስ፤-

 ኣልኣሚን መሓመድ ስዒድ(ጸሓፊ ህግደፍ)፦ “ባሕቲ ግንቦት ካብ እዋን ብረታዊ ቃልሲ ኣትሒዛ ከም ህዝባዊ ባዓል ብክብርን ወንን መኸተን ቃልስን ትጽንበል ከምዘላ ጠቒሱ ኤርትራን ህዝባዊ ግንባርን ኣብ ዕላምኦምን መብጽዓኦምን ብምጽናዕ ኣብ ጎኒ ሰራሕተኛታትን ሞያውያንን ኮይኖም ንማሕበራዊ ፍትሕን ራህዋን ይጽዕቱ ምህላዎም ኣብሪሁ” ( ካብ ዜና ኤሪ-ቲቪ- ብ02/04/2016 ዝተወስደ። መስመር ናይ ዘመን)

ተኽስተ ባይረ (ዋና ጸሓፊ ሃኮስኤ)፦ “ሃገራዊ ቁጠባና ንክድንፍዕ፡ ንዓያዪ ዓቕሚ ሰብና ካብ ዕድመን ግዜን ዝሓለፎ ማሽነሪታት ኣገላጊልና፡ ኣብ ግቡእን ኣድማዕን ዕማም ንክሳተፉ ዝድርኽ፡ ነዊሕ  ዝጠመተ ራእይ መንግስቲ ኤርትራ ንምዕዋት ሃኮስኤ ንሰራሕተኛታት ብምውካል ብምሉእ ዓቕሚ ይደጋገፍ ከምዘሎ ገሊጹ’’ (ካብ ዜና ኤሪ-ቲቪ-ብ02/04/2016 ዝተወስደ። መስመር ናይ ዘመን)

ካሕሳይ ገብሪሂወት“መንግስቲ ኤርትራ ማሕበራዊ ፍትሒ ንምንጋስ ንሓፈሻዊ ኩነታት ሰራሕተኛታት ጥጡሕ ባይታ ኣብ ምፍጣር ዝሕግዙ ጽፉፉት ፖሊስታትን ሕጊ-ዕዮን ንምውዳድ ቀጻሊ ጻዕሪ የካይድ ኣሎ’’ (ካብ ዜና ኤሪ-ቲቪ - ብ02/04/2016= ዝተወስደ። መስመር ናይ ዘመን)

እዛ፡ ባርነታዊ ጭቆና ስርዓት ህግደፍ ዝመረሮም ምልዮናት ህዝብታት ኤርትራ ብሓፈሻ፡ ሰራሕተኛታት ከኣ ብፍላይ፡ ኣንጻር ጭቆናን ምዝመዛን ኣብ ዘካይድዎ  ንቑሕ ቃልስን መኸተን ናይ ሓርነትን ዓወትን ነጋሪት ዝወቕዑላ ክብርቲ  ዕለት፡ (ህግደፋውያን) ክሳብ ክንደይ ከራኽስዋ ምውዓሎም ዘርእይ ካብዚ ዝዓቢ ሓቂ የሎን። ጸረ-ደሞክራሲ ውድብ ህግደፍ (ብኣልኣሚን)፡ ንሰራሕተኛታት ኤርትራ ኣሲራ ንበላዒ ኣሕሊፋ እትህብ ሃኮስኤ(ብተኽስተ)፡ ገባቲ መንግስቲ ህግደፍ (ብካሕሳይ) ኣቢሎም፡ እናተበራረዩ ንተልእኮታታ ከሕስሩን ከዋርዱን’ዮም ውዒሎም። እቶም ሓቀኛታት ዋናታታ ምልዮናት ውጹዓትን ደለይቲ ፍትሕን ህዝብታት ኤርትራ ኣፎም ተለጕሙ፡ ፋሽሽታውያን’ዮም ክዕንዱሩላ ውዒሎም። ህዝብታትና፡ እቶም መሰረታዊ ድልየታት ወዲ ሰብ ዝኾኑ ጠለባቶም ተሓሪምዎም፡ ብጥሜት እናተቐጽዑ እንከለዉ፡ ፋሽስታውያን ክዕንዱሩላ ውዒሎም። እቶም ”ንሶም ኣይናታ ንሳ ኣይናቶም” ኣዛብእ ልኡኻት መንግስቲ ህግደፍ ተተባራርዮም፡ “ህ/ግ ኣብ ጎኒ ሰራሕተኛታት ኮይኑ ንማሕበራዊ ፍትሒን ራህዋን ይጽዕት፤ መንግስቲ ኤርትራ ማሕበራዊ ፍትሒ ንምንጋስ ንሓፈሻዊ ኩነታት ሰራሕተኛታት ጥጡሕ ባይታ ንምፍጣር ሃኮስኤ ነቲ ንነዊሕ ዝጠመተ ራእይ መንግስቲ ኤርትራ ንምዕዋት ይደጋገፍ ኣሎ” ክብሉ ክሽሕጡላ’ዮም ውዒሎም። ተተበራርዮም፡ ንህዝብን ሃገርን ኤርትራ ካብ ስድራ ቤት ጀሚሮም ዝምሕውዎን ዘብርስዎን ዘለዉ “ማሕበራዊ ፍትሒ’’ ኮይኑ ሽሙ፡ “ገና ከም ህዝብን ሃገርን ካብ ሱርካ በርቊቕና ከነብርሰካ ኢና” ክብሉሉ’ዮም ውዒሎም ዘለው።

ስለዚ ኣዛ ታሪኻዊት፡ መዓልቲ ሰውራዊ ቁጠዐ፣ ውዱብ ቃልስን ዓወትን ዕለት’ዚኣ (MAY DAY)፡ ውጹዓት ህዝብታት ኤርትራ፡ ንባርነታዊ ሰንሰለት መግዛእቲ ስርዓት ህግደፍን ፋሽስታዊ ናይ ጭፍጨፋ ትካላቱን በጣጢሶም፡ ናብ ናይ ታሪኽ ጓሓፍ ዝድርብዩላ ዕለት’ያ። ነቲ ልዑላዊ ክብረት ህዝቢ ኤርትራ ኣሕሲሩን ኣዋሪዱን ዘሎ ስርዓት ህግደፍ፤ ነቲ ንህዝብን ሃገርን ኤርትራ ከብርስ ጨኪኑ ዘሎ ህግደፋዊ መዓት ንምውጋድን፤ ናይ ቃልስን ዓወትን ሓርነታዊ ነጋሪት ዝውቃዓሉ ክብርቲ ዕለት’ያ። ዞባውን ዓለማውን ሰላማ ኣብ ምውሓስ እጃሙ ንምብርካት፡ ንዝጎደፈ ምድሪ-ቤት ሃገሩ ንከጽርይ፡ ነቲ ገስረጥ ስርዓት ህግደፍ ብምውጋድ፡ ዓለማዊ ናይ ስራሕ ብጽሒቱ ዘልዕለላ ታሪኻዊት ዕለት’ያ። ብቐንዱ ከኣ፡ ኣብ’ዚ ኣቲናዮ ዘለና ህጹጽ ናይ “ ኣፍ-ኣርክቡ” ዕማም፡ ንኩሉ ዓቕምታት ደለይቲ ፍትሒ ህዝብታትናን ደምበ-ተቓውሞኡን ኣስሚርና፣ ኣወሃሂድናን ኣዋዲድናን፡ ድሕነትን ቀጻልነትን ኤርትራን ህዝባን ንምውሓስ ኣብ ዝግበር ዘሎ ሃገራዊ ጻውዒት፡ ሓላፍነታዊ ውሳኔና ብምሃብ፡ ድልውነትና እነርጋግጸላ ዕለት’ያ። ውድብና ኤስደለ፡ ነዚ ታሪኻዊ በዓል’ዚ ምኽንያት ብምግባር ከረጋግጾ ዝደሊ ነገር እንተሃለወ፡ ነዚ ሃገራዊ ጻውዒት’ዚ ክዉን ንምግባር ኣብ ዝካየድ ቃልሲ፡ ቅድሚት ተሰሊፉ ክረባረብ ድሉው ምዃኑ ቃል ብምእታው’ዩ።

 

·         ቅኑዕ መስመርን ሓፋሽን ሒዝና፡ ክንዕወት ኢና!!

·         ኩሉ ዓቕምታትናን ክእለታትናን፡ ብቐዳምነት ኣንጻር ስርዓት ህግደፍ ብምቕናዕ፡ ድሕነትን ቀጻልነትን ኤርትራን ህዝባን ንምርግጋጽ ይቕናዕ!!

 

     ፈጻሚ ሽማግለ ኤስደለ

         05/ 05/ 2016